به گزارش مفدا به نقل از ایرنا‏، رویداد عاشورا از مهمترین حوادث تاریخ اسلام به شمار می رود که تأثیر شگرفی بر بیداری مسلمانان گذاشت و در تاریخ ماندگار شد. در این میان حضرت زینب(س) از جمله شخصیت های تاثیرگذار این رویداد بزرگ است که در جاودانی آن نقش بی بدیلی ایفا کرد، بانویی که در دامان پرمهر حضرت فاطمه زهرا(س) و مولای متقیان امام علی (ع) تربیت یافت و درس زندگی آموخت. 

نسبت نبوی، تربیت علوی و لطف پروردگار از حضرت زینب(س) فردی با ویژگی و صفت های برجسته ساخت، به گونه ای که به او «عقیله بنی هاشم» می گفتند. عقیله به زنی گویند که در میان خویشاوندان خویش گرامی و درخانه‌ نیز عزیز و ارجمند است.

سفر تاریخی این بانوی بزرگوار به کربلا و اسارت مظلومانه وی مهمترین و حساس ترین بخش زندگی زینب کبری(س) است که در این راه مصیبت هایی همچون غم از دست دادن برادر، رنج سفر و مشکل های اسارت، سرپرستی بیماران و کودکان داغدار، زنان بی سرپرست و ... را تحمل کرد. 

حضرت زینب(س) در برهه ای از زمان، یعنی پس از شهادت امام حسین (ع) به دلیل بیماری امام سجاد(ع) وظیفه سنگین هدایت، رهبری و مدیریت کاروان اسرا را نیز برعهده داشت و با سربلندی این مسوولیت را به سرانجام رساند و با سخنانی کوبنده و افشاگرانه لرزه بر پیکره یزیدیان انداخت و اینگونه پیام آور عاشورای حسینی شد.

آموزگار مکتب بردباری و رشادت پس از سال ها روشنگری در 15رجب 63 هجری قمری به دیدار حق شتافت و اینک آرامگاه مطهر ایشان در دمشق زیارتگاه ارادتمندان خاندان اهل بیت(ع) است. حضرت زینب(س) با به تصویر کشیدن الگوی واقعی یک زن مسلمان، آیین بردباری و شجاعت را در راه دستیابی به حق و بیان حقانیت جاودانه ساخت. 

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت سالروز رحلت بزرگ بانوی کربلا حضرت زینب (س) با «علیرضا کاوند بروجردی» عضو هیات علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن و پژوهشگر امور دینی به گفت وگو پرداخت. 

** حضرت زینب (س)؛ الگوی مسلمانان جهان 

کاوند بروجردی حضرت زینب(س) را از جمله شخصیت های بزرگ و تاثیر گذار در تاریخ اسلام نام برد و گفت: بخش عمده زندگانی حضرت زینب (س) می تواند برای بشر الگو باشد. کمال انسان تغییرناپذیر است، یعنی گذر زمان فضیلت هایی همچون حیا، پاکدامنی، سخاوت، محبت و ... را از میان نمی برد و کمرنگ نمی کند. بسیاری از انسان ها ممکن است به دلیل پیدا نکردن الگوی مناسب به خطا بروند و اثرهای نامطلوبی بر جوامع بشری و زندگی خود بگذارند و عده ای هم بدون الگو زندگی خویش را سپری می کنند که از این رو ناگزیر به آزمون و خطا هستند. 

واقعه کربلا یکی از مهم ترین رویدادهای تاثیرگذار در تاریخ اسلام محسوب می شود که در تداوم و گسترش دین مبین اسلام نقش ویژه ای داشته و این ماندگاری حتی غیر مسلمانان را نیز تحت تاثیر قرار داده و در این میان تلاش زنان در فرهنگ سازی و تربیت نسل انقلابی متعهد به فرهنگ عاشورا غیر قابل انکار بوده است که حضرت زینب(س) نمونه بارز این قشر محسوب می شود. ایشان به گونه ای رشد و پرورش یافت که با وجود مصیبت هایی که در روز عاشورا بر او وارد شد توانست با سخنرانی های افشاگرانه خود یزیدیان را رسوا سازد. اینک مشاهده می شود که پس از گذشت سال های متمادی از واقعه عاشورا، زنان چگونه توانسته اند این رخدداد را به نسل های بعدی انتقال دهند و افراد مبارز و انقلابی تربیت کنند. 

** ولایت پذیری مهمترین ویژگی حضرت زینب(س) 

عضو هیات علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن، اطاعت پذیری مطلق حضرت زینب(س) از امام زمان خویش را مهمترین خصوصیت بارز ایشان دانست و بیان داشت: زینب کبری(س) در دوره امامت پنج امام معصوم (ع) می زیست و ویژگی بارز آن حضرت(س) پیروی از امامان(ع) بود. آن والامقام قدرت تحمل بالایی داشت و مسوولیت پیام رسانی عاشورا به قدری مهم بود که حتی شخصیتی همچون حضرت زینب(س) نیز برای انجام دادن آن نیازمند آمادگی قبلی بود. بر همین پایه به نظر می رسد، زینب(س) از همان دوران کودکی با تربیت پیشوایان معصوم(ع) و به مرور برای چنین وظیفه ای آماده شد. ایشان در هر دوره ای از زندگی خود در کنار همراهی روحی، فکری و عقیدتی با امام زمان خویش در هجرت های آن بزرگواران نیز همواره همراه آنان بود. آن حضرت در تمامی رخدادهای مهم نقش پررنگی داشت و شهادت امام حسن(ع) و واقعه عاشورا این موضوع را تصدیق می کند. 

او در تمام مراحل اسارت و پیام رسانی، کوچک ترین رفتاری بر خلاف پیشبرد نهضت امام حسین(ع) انجام نداد و تمامی حرکت ها و کارهای ایشان به منظور انجام دادن رسالت و رساندن پیام قیام کربلا بود. حضرت زینب(س) یک الگوی مناسب برای زنان مسلمان به شمار می رود، بزرگ بانویی که برای تمامی کارهای خویش برنامه ریزی می کرد و آنها را با صلابت و شجاعت انجام می داد و در راه حق و حقیقت از هیچ تلاشی فروگذاری نمی کرد.

** سیره و روش حضرت زینب(س) در اجتماع

وی نبوغ و استعداد سرشار حضرت زینب(س) را مهم ترین دلیل کمال آن بانوی بزرگوار عنوان کرد و یادآور شد:‌ درباره زینب کبری(س) بحث نبوغ، استعداد، جود و سخاوت آن حضرت(س) مطرح است و روایت های بسیاری درباره آنها وجود دارد. ایشان حتی در خردسالی نیز به شجاعت، پاکدامنی، آگاهی به فقه، احکام دین، ارتباط با خدا و عبادت مشهور بود که این بُعد در تمامی رویداد عاشورا جلوه گر است. حضرت زینب(س) با رعایت تمام مسایل شرعی و حریم شخصی توانست با خطبه خوانی در شام و کوفه، شعار دفاع از حقوق زنان را به گوش همگان برساند و حضور آنان در جامعه را تسری بخشد. 

این پژوهشگر امور دینی در ادامه افزود: زن و مرد با ساختمان وجودی و روحیه های متفاوتی آفریده شده اند و هریک به تناسب شرایط جسمی و روحی خود عهده دار مسوولیت خویش می شوند اما اگر هر یک از افراد وظیفه ای را که جهان تکوین و نظام آفرینش بر پایه شرایط جسمی و روحی بر عهده آنان گذاشته است، به خوبی انجام ندهند، بنیان خانواده متزلزل می شود و در نتیجه جامعه گرفتار اختلال فرهنگی و تربیتی خواهد شد. حفظ حدود شرعی و عفت، حیا و پاکدامنی از دیگر نکته هایی است که زنان جامعه اسلامی در عرصه های گوناگون سیاسی و اجتماعی باید بدان توجه کنند تا اجتماعی با نشاط و به دور از هرگونه آسیب داشته باشیم. 

زنان مومن و فداکار بسیاری همانند حضرت زینب(س) در تاریخ اسلام وجود داشته اند که علاوه بر انجام دادن مسوولیت و رسالت خود در خانواده و رعایت کامل عفت و پاکدامنی با حضور فعال در عرصه های حساس سیاسی و اجتماعی، مسیر تاریخ را تغییر داده و بدین وسیله نام خود را در زمره مردان و زنان تاریخ ساز به ثبت رسانده اند. کسب آگاهی و دانش به همراه تزکیه، تقوا و فعالیت ‌های اجتماعی در چارچوب ارزش‌ها و مواضع الهی کمک می‌کند که بتوان نمونه‌های زیادی از اندیشه های زنان مسلمان را به دنیا عرضه کرد. 

** نگاه اسلام نسبت به حضور زنان در عرصه های اجتماعی

 
کاوند بروجردی با تاکید بر آنکه اسلام، دینی اجتماعی به شمار می رود، تصریح کرد: این دین الهی دارای ابعاد اجتماعی بسیار وسیع و گسترده ای است. به این معنا که بدون توجه به وظیفه ها و تکلیف های اجتماعی نمی‌توان یک دیندار واقعی بود. به عبارت روشن‌تر از نظر اسلام انسان دارای ارتباط با خداوند، طبیعت، جامعه و خود است، بنابراین بخش‌ های مختلف دینی همچون اخلاق، اعتقاد، فقه و احکام در جهت تبیین وظیفه های انسان و تنظیم این ارتباطات است. در این میان نقش‌ های اجتماعی نیز از حقوق مساوی بهره ‌مند هستند اما برخی تفاوت‌ها به دلیل جنسیت زن و مرد در ایفای نقش‌ها وجود دارد که در واقع زن را از مرد متمایز می کند که این تفاوت‌ هرگز نه دلیلی بر تبعیض و نه دلیلی بر برتری است. 

** الگوگیری زنان از حضرت زینب(س) 

این پژوهشگر امور دینی بهره گیری زنان از الگوه و اسوه هایی مانند حضرت زینب(س) را ضروری دانست و گفت: شخصیت هایی همچون زینب کبری(س) در جامعه اسلامی نباید از یاد بروند زیرا شخصیت ایشان در تربیت انسان هایی که در رویداد عاشورا حماسه آفریدند، مثال زدنی است. فصاحت و بلاغت کلام، قدرت استدلال و برهان در مجلس یزید، صبر و مدیریت بر نفس، تعلق نداشتن به زندگی دنیایی و عصمت حضرت(س) از جمله ویژگی‌های بارز ایشان به شمار می رود که در همین زمینه امام سجاد(ع) می‌فرماید:«تو، بحمدالله‏، عالمی هستی که نزد فردی تعلیم ندیده ای و دانایی هستی که نزد کسی نیاموختی.» که با این سخن در واقع مقام عصمت ایشان را تایید می کند.